Ana sayfa › Rumi Takvim
Rumi Takvim
Rumi (Mali) takvim, Osmanlı Devleti'nde 1840'tan 1926'ya kadar resmî işlerde kullanılan, Jülyen takvimine dayalı ve yılbaşı 1 Mart olan güneş takvimidir. Rumi yıl Miladi yıldan 584 geridedir; 1900-1917 arasında Rumi tarih Miladi tarihin 13 gün gerisindeydi. Bugün halk takviminde geçen "Rumi" tarihler de bu 13 günlük farkla okunur.
Güncelleme: 8 Ekim 2026
- Yıl farkı
- 584 (Ocak-Şubat'ta 585, 1917 öncesi)
- Gün farkı
- 1800'lerde 12, 1900-1917 arası 13 gün
- Yılbaşı
- 1 Mart (1917'ye kadar)
- Miladiye geçiş
- 1 Ocak 1926
- Halk takvimi
- Rumi tarih + 13 gün = Miladi
Rumi aylar ve Miladi karşılıkları
Rumi takvimin ay adları bugünkü ay adlarıyla büyük ölçüde aynıdır; yalnızca dört ayın adı farklıdır. Tablo, 1900-1917 arası ve bugünkü halk takvimi kullanımı için geçerli 13 günlük farka göre hazırlanmıştır.
| Rumi ay | Bugünkü adı | Ayın 1'i Miladi olarak | Gün sayısı |
|---|---|---|---|
| Mart | Mart | 14 Mart | 31 |
| Nisan | Nisan | 14 Nisan | 30 |
| Mayıs | Mayıs | 14 Mayıs | 31 |
| Haziran | Haziran | 14 Haziran | 30 |
| Temmuz | Temmuz | 14 Temmuz | 31 |
| Ağustos | Ağustos | 14 Ağustos | 31 |
| Eylül | Eylül | 14 Eylül | 30 |
| Teşrinievvel | Ekim | 14 Ekim | 31 |
| Teşrinisani | Kasım | 14 Kasım | 30 |
| Kânunuevvel | Aralık | 14 Aralık | 31 |
| Kânunusani | Ocak | 14 Ocak (sonraki Miladi yıl) | 31 |
| Şubat | Şubat | 14 Şubat (sonraki Miladi yıl) | 28, dört yılda bir 29 |
1840-1900 arasındaki tarihlerde fark 12 gündür: bu dönemde 1 Mart (Rumi), Miladi 13 Mart'a denk gelir. Jülyen takviminde 1900 artık yıl olduğu, Gregoryen takviminde olmadığı için fark 1 Mart 1316'dan (14 Mart 1900) itibaren 13 güne çıktı.
Rumi tarih Miladiye nasıl çevrilir?
1 Mart 1333'ten (1917) önceki tarihler
- Yıl: Mart-Aralık aylarındaki tarihler için Rumi yıla 584, Kânunusani (Ocak) ve Şubat için 585 ekleyin. Çünkü Rumi yıl Mart'ta başlar; Ocak ve Şubat bir sonraki Miladi yıla düşer.
- Gün: 1840-1900 arasında 12 gün, Mart 1900'den Şubat 1917'ye kadar 13 gün ekleyin.
Örnek: 10 Temmuz 1324 → yıl 1324 + 584 = 1908 → 10 Temmuz + 13 gün = 23 Temmuz 1908 (II. Meşrutiyet'in ilanı). 11 Kânunuevvel 1292 → 1876 → 11 Aralık + 12 gün = 23 Aralık 1876 (Kanun-i Esasi'nin ilanı).
1 Mart 1333'ten (1917) sonraki tarihler
1917'deki düzenlemeyle 15 Şubat 1332'nin (28 Şubat 1917) ertesi günü 1 Mart 1333 (1 Mart 1917) sayıldı; aradaki 13 gün takvimden çıkarıldı. 1333 yılı yalnızca 10 ay sürdü (1 Mart-31 Aralık) ve 1 Ocak 1918, 1 Kânunusani 1334 oldu. Bu tarihten sonra Rumi gün ve ay Miladi ile aynıdır; yalnızca yıla 584 eklenir.
Örnek: 19 Mayıs 1335 = 19 Mayıs 1919. 23 Nisan 1336 = 23 Nisan 1920. 29 Teşrinievvel 1339 = 29 Ekim 1923.
Önemli tarihlerin Rumi ve Miladi karşılıkları
| Olay | Rumi | Miladi |
|---|---|---|
| Rumi takvimin resmî kullanıma girişi | 1 Mart 1256 | 13 Mart 1840 |
| Kanun-i Esasi'nin ilanı | 11 Kânunuevvel 1292 | 23 Aralık 1876 |
| II. Meşrutiyet'in ilanı | 10 Temmuz 1324 | 23 Temmuz 1908 |
| 31 Mart Vakası | 31 Mart 1325 | 13 Nisan 1909 |
| 13 günün atlanması | 15 Şubat 1332 → 1 Mart 1333 | 28 Şubat → 1 Mart 1917 |
| Atatürk'ün Samsun'a çıkışı | 19 Mayıs 1335 | 19 Mayıs 1919 |
| TBMM'nin açılışı | 23 Nisan 1336 | 23 Nisan 1920 |
| Cumhuriyet'in ilanı | 29 Teşrinievvel 1339 | 29 Ekim 1923 |
| Miladi takvime geçiş | 31 Kânunuevvel 1341'in ertesi günü | 1 Ocak 1926 |
Rumi takvimin kısa tarihi
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre yılbaşı 1 Mart olan Osmanlı mali takvimi 1677'de IV. Mehmed döneminde bir fermanla başlatıldı. Mali yılın sayısı, yılbaşının düştüğü hicri yıla göre verildiği için hicri yıl güneş yılından kısa olduğundan yaklaşık her 33 yılda bir yıl sayısı atlanıyordu; buna "sıvış yılı" denirdi.
Tanzimat döneminde, 1 Mart 1256'da (13 Mart 1840) bu takvim resmî işlerin tamamında kullanılmaya başlandı ve yıl sayısı o günden itibaren sabitlendi; Rumi yıl ile Miladi yıl arasındaki fark bu yüzden hep 584 kaldı. 1917'de ay ve günler Gregoryen takvimiyle eşitlendi, yılbaşı 1 Ocak'a alındı. 26 Aralık 1925'te kabul edilen 698 sayılı Kanun'la 1341 yılının 31 Kânunuevvel gününün ertesi 1 Ocak 1926 sayıldı ve Miladi yıl sayısı resmen kullanılmaya başlandı. Hicri takvim yalnızca dini günlerin belirlenmesi için kullanılmaya devam etti; bunun için hicri takvim sayfasına bakabilirsiniz.
Halk takviminde Rumi tarihler
Halk takvimindeki birçok gün Rumi tarihe göre adlandırılmıştır ve bugün Rumi tarihe 13 gün eklenerek bulunur. Jülyen ile Gregoryen takvim arasındaki 13 günlük fark 28 Şubat 2100'e (Gregoryen) kadar sürer.
| Gün | Rumi tarih | Miladi tarih |
|---|---|---|
| Hıdırellez (yazın başı) | 23 Nisan | 6 Mayıs |
| Kasım günlerinin başı (kışın başı) | 26 Ekim | 8 Kasım |
| Erbain başlangıcı | 9 Aralık | 22 Aralık |
| Mart dokuzu | 9 Mart | 22 Mart |
| Rumi yılbaşı | 1 Mart | 14 Mart |
İlgili sayfalar
- Hıdırellez 2027
- Zemheri, Erbain ve Hamsin
- Kocakarı soğukları
- İstanbul fırtına takvimi
- Ekim dikim takvimi
- Hicri takvim
- Çin takvimi
Sık sorulan sorular
Rumi takvim ile Miladi takvim arasında kaç gün fark var?
1900-1917 arasında 13 gün, 1840-1900 arasında 12 gün. Bugün halk takviminde kullanılan Rumi tarihlere de 13 gün eklenir. 1 Mart 1333'ten (1917) sonra gün farkı kalmadı.
Rumi yıl Miladiye nasıl çevrilir?
Rumi yıla 584 eklenir. 1917'den önceki Ocak (Kânunusani) ve Şubat tarihlerinde 585 eklenir, çünkü Rumi yıl Mart'ta başlıyordu.
Rumi takvim ne zaman kaldırıldı?
698 sayılı Kanun'la 31 Kânunuevvel 1341'in ertesi günü 1 Ocak 1926 kabul edildi ve Miladi yıl sayısına geçildi. Ay ve gün olarak Gregoryen takvime geçiş 1 Mart 1917'de olmuştu.
Teşrinievvel hangi ay?
Teşrinievvel Ekim, Teşrinisani Kasım, Kânunuevvel Aralık, Kânunusani Ocak ayıdır. Diğer Rumi ay adları bugünkülerle aynıdır.
Rumi 1 Mart Miladi kaçıncı güne denk gelir?
1900-2099 arasındaki hesapta 14 Mart'a, 1800'lerde 13 Mart'a denk gelir. Bu yüzden Rumi yılbaşı bugünkü takvimde 14 Mart'a düşer.